انواع سیستم‌های کنترل تردد؛ از کلید و ریموت تا کارت و بیومتریک
فرض کنید یک سال پیش ریموت در پارکینگ را به یکی از همکارانتان داده‌اید. حالا دیگر با شما کار نمی‌کند، ولی ریموت هنوز دست اوست و با همان ریموت می‌تواند در را باز کند؛ یا حتی ریموت را تحویل داده، ولی یک کپی از آن را پیش خودش نگه داشته است!
چه کسی از این ریموت استفاده کرده؟ چه زمانی وارد شده؟ و اگر دیگر نمی‌خواهید آن شخص وارد شود، باید چه کار کنید؟
اینجا دقیقاً جایی است که فرق یک دربازکن ساده با سیستم کنترل تردد مشخص می‌شود.
دربازکن قرار است در را باز کند. کنترل تردد یک قدم جلوتر می‌رود و می‌گوید: چه کسی اجازه دارد در را باز کند؟
در ادامه روش‌های مختلف کنترل ورود و خروج را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم هرکدام کجا به درد می‌خورند و تک‌دژ در این بین چه کاری انجام می‌دهد.
کنترل تردد اصلاً یعنی چه؟
خیلی ساده اگر بخواهیم بگوییم، یک سیستم کنترل تردد باید بتواند به این سؤال جواب بدهد:
این شخص اجازه ورود دارد یا نه؟
برای جواب دادن به همین سؤال، معمولاً چند بخش داریم:
- یک روش برای شناسایی فرد؛ مثل کلید، ریموت، کارت، رمز یا اثر انگشت
- دستگاهی که این اطلاعات را می‌خواند
- بخشی که تصمیم می‌گیرد دسترسی مجاز هست یا نه
- قفل یا رله‌ای که در نهایت در را باز می‌کند
- و در بعضی سیستم‌ها، بخشی برای ثبت و مدیریت رفت‌وآمدها
تفاوت سیستم‌ها هم بیشتر همین‌جاست. اینکه فرد چطور شناسایی می‌شود و شما چقدر روی دسترسی او کنترل دارید.
۱. کلید مکانیکی
قدیمی‌ترین و ساده‌ترین راه همین است:
هرکس کلید دارد، وارد می‌شود.
هنوز هم برای خیلی از درها گزینه خوبی است. ارزان است، برق نمی‌خواهد و نصبش هم ساده است.
اما مشکل از جایی شروع می‌شود که کلید گم شود یا یک نسخه از آن دست شخص دیگری بیفتد. دیگر دقیقاً نمی‌دانید کلید دست چه کسی است.
اگر هم بخواهید دسترسی یک نفر را قطع کنید، معمولاً باید قفل را عوض کنید و برای بقیه هم کلید جدید درست کنید.
در تک‌دژ به‌جای کلید فیزیکی می‌توانید از ریموت، کارت یا تگ استفاده کنید و در مدل‌هایی که این قابلیت را دارند، دسترسی هر کاربر را جداگانه مدیریت کنید.
۲. ریموت
ریموت را همه می‌شناسیم. دکمه را می‌زنید، در باز می‌شود و تمام.
برای پارکینگ و در ورودی ساختمان هم خیلی رایج است. مشکل از وقتی شروع می‌شود که بخواهید بیشتر از «باز شدن در» کنترل داشته باشید.
مثلاً: اگر ریموت گم شد چه؟ اگر ریموت دست یکی باشد که دیگر نباید وارد شود چه؟ می‌شود فقط همان ریموت را غیرفعال کرد؟ می‌شود برایش ساعت مشخصی تعیین کرد؟ اصلاً می‌فهمید چه کسی و چه زمانی از آن استفاده کرده؟
جواب این سؤال‌ها به نوع سیستم بستگی دارد. یک ریموت ساده معمولاً اطلاعات زیادی در اختیارتان نمی‌گذارد.
در تک‌دژ، ریموت فقط یکی از روش‌های دسترسی است. در مدل‌های مربوطه می‌توانید کنار ریموت از کارت و تگ ۱۳.۵۶ مگاهرتز مبتنی بر MIFARE هم استفاده کنید و برای کاربران مختلف دسترسی جدا تعریف کنید.
۳. کارت و تگ RFID
اینجا دیگر خبری از کلید یا دکمه ریموت نیست.
کارت یا تگ را نزدیک دستگاه می‌کنید، دستگاه آن را بررسی می‌کند و اگر دسترسی مجاز باشد، در باز می‌شود.
این روش برای ساختمان‌ها، شرکت‌ها و جاهایی که تعداد کاربران بیشتر است، خیلی کاربردی است.
اما یک نکته مهم وجود دارد که بد نیست بدانید:
RFID خودش یک نوع کارت مشخص نیست.
RFID یک خانواده از فناوری‌هاست و کارت‌ها و فرکانس‌های مختلفی دارد. بنابراین جمله‌هایی مثل «همه کارت‌های RFID کپی می‌شوند» یا «هیچ کارت RFID قابل کپی نیست» درست نیستند.
امنیت به نوع کارت، ساختار امنیتی، کلیدهای مورد استفاده و البته نحوه طراحی کل سیستم بستگی دارد.
تک‌دژ از کارت و تگ ۱۳.۵۶ مگاهرتز مبتنی بر MIFARE استفاده می‌کند.
در مدل زرین، کارت‌ها با ساختار امنیتی اختصاصی دستگاه تعریف می‌شوند و کلید احراز کارت توسط سازنده برای همان دستگاه در نظر گرفته می‌شود.
پس اگر جایی فقط نوشته بود «RFID»، همین کافی نیست. بهتر است بپرسید:
- چه کارتی استفاده شده؟
- امنیت کارت چطور است؟
- دستگاه چطور کارت را احراز می‌کند؟
۴. رمز عبور
یک کیپد دارید و کاربر رمز را وارد می‌کند.
مزیتش واضح است: لازم نیست کارت یا ریموت همراهتان باشد.
اما رمز هم مشکلات خودش را دارد.
ممکن است یادتان برود، به شخص دیگری بگویید، یا کسی موقع وارد کردنش رمز را ببیند.
یک مشکل دیگر هم زمانی است که چند نفر از یک رمز مشترک استفاده کنند. در این حالت حتی اگر ورود ثبت شود، باز هم مشخص نیست چه کسی واقعاً وارد شده است.
۵. بیومتریک
اثر انگشت، تشخیص چهره، عنبیه و روش‌های مشابه.
اینجا دیگر لازم نیست چیزی همراهتان باشد؛ خودتان وسیله شناسایی هستید.
ولی این روش‌ها معمولاً هزینه و پیچیدگی بیشتری دارند. کیفیت سنسور، نور، شرایط محیط، نحوه نصب و الگوریتم تشخیص هم می‌تواند روی عملکردشان تأثیر بگذارد.
ضمن اینکه همیشه هم به چنین سیستمی نیاز ندارید.
مثلاً اگر قرار است دسترسی ۲۰ یا ۳۰ نفر را در یک ساختمان مدیریت کنید، شاید یک کارت یا تگ ساده تمام چیزی باشد که لازم دارید.
۶. سیستم‌های متصل به شبکه و ابری
در این سیستم‌ها بخش زیادی از کار از طریق نرم‌افزار انجام می‌شود.
کاربر اضافه می‌کنید، دسترسی می‌دهید، گزارش می‌گیرید و در بعضی سیستم‌ها حتی چند دستگاه یا چند شعبه را از یک‌جا مدیریت می‌کنید.
برای شرکت‌های بزرگ یا مجموعه‌هایی که ورودی‌های زیادی دارند، این مدل می‌تواند خیلی کاربردی باشد.
اما یک طرف دیگر ماجرا هم هست: وابستگی به شبکه و سرویس.
اگر اینترنت قطع شود یا سرویس ابری در دسترس نباشد، باید بدانید کدام قسمت سیستم همچنان کار می‌کند و کدام قسمت نه.
۷. سیستم‌های مستقل یا Standalone
سیستم‌های مستقل تقریباً داستان برعکس دارند.
برای کار اصلی، دستگاه به اینترنت یا سرور ابری احتیاج ندارد و اطلاعات کاربران و قوانین دسترسی روی خود سیستم نگهداری می‌شود.
برای خیلی از ساختمان‌ها و مجموعه‌هایی که یک یا چند ورودی دارند، همین مدل کاملاً جواب می‌دهد.
تک‌دژ هم در همین دسته قرار می‌گیرد. کار اصلی سیستم به اینترنت وابسته نیست و برای استفاده معمول، اشتراک ماهانه یا سرور ابری لازم ندارید.
خب، تک‌دژ دقیقاً چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:
تک‌دژ فقط یک دستگاه برای باز کردن در نیست.
قرار است علاوه بر باز شدن در، بتوانید افرادی را که اجازه ورود دارند هم مدیریت کنید.
بسته به مدل دستگاه، امکاناتی مثل این‌ها دارید:
- ریموت
- کارت و تگ ۱۳.۵۶ مگاهرتز
- تعریف و حذف کاربران
- تعیین ساعت دسترسی
- ثبت تردد در مدل‌های مربوطه
- مدیریت از طریق اپلیکیشن
- غیرفعال کردن دسترسی
- کارکرد اصلی بدون اینترنت
- بدون اشتراک ماهانه
یعنی اگر مثلاً یک نفر دیگر نباید به ساختمان دسترسی داشته باشد، لازم نیست به فکر عوض کردن قفل و ساختن چندین کلید جدید برای همه باشید یا مثل مدل‌های معمول بازار همه دسترسی حذف بشه و دوباره از اول اضافه بشه.
کافی است دسترسی همان کاربر را مدیریت کنید.
یک نکته جالب درباره طراحی تک‌دژ
در تک‌دژ، قسمتی که بیرون در قرار می‌گیرد و کارت یا ریموت را می‌خواند، از رله‌ای که قفل را کنترل می‌کند جداست.
رله داخل ساختمان قرار می‌گیرد.
یعنی اگر کسی به ماژول بیرونی دسترسی پیدا کند یا آن را خراب کند، این به‌تنهایی به معنی دسترسی مستقیم به رله قفل نیست.
این موضوع برای جاهایی که امنیت فیزیکی قسمت بیرونی اهمیت دارد، یک نکته مهم در طراحی سیستم است.
یک مقایسه ساده
هر روش کنترل تردد، امکانات و محدودیت‌های خودش را دارد.
تک‌دژ کجا به درد می‌خورد؟
مجتمع‌های مسکونی
برای ساکنان، مدیر یا نگهبان می‌توانید دسترسی‌های جدا تعریف کنید.
شرکت‌ها و دفاتر
برای کارکنان دسترسی تعریف کنید و در مدل‌های مربوطه، ساعت مجاز ورودشان را هم مشخص کنید.
کارگاه‌ها و انبارها
اگر نمی‌خواهید هرکسی هر ساعتی وارد شود، می‌توانید برای دسترسی‌ها محدودیت زمانی بگذارید.
جاهایی که گزارش تردد مهم است
اگر برایتان مهم است بدانید چه کسی و چه زمانی وارد شده، یک ریموت ساده معمولاً اطلاعات زیادی به شما نمی‌دهد.
فرق دربازکن با کنترل تردد چیست؟
اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم:
وقتی فقط چند نفر از در استفاده می‌کنند، شاید این تفاوت خیلی مهم به نظر نرسد.
اما فرض کنید یک ساختمان ۳۰ یا ۴۰ کاربر دارد.
یک ریموت به یک نفر داده‌اید و چند ماه بعد دیگر نباید وارد شود.
در یک سیستم ساده، احتمالاً باید ریموت را پس بگیرید.
اما در یک سیستم کنترل تردد، می‌توانید دسترسی همان کاربر را غیرفعال کنید.
همین تفاوت کوچک، وقتی تعداد کاربران بالا می‌رود، خیلی مهم می‌شود.
آیا تک‌دژ برای همه مناسب است؟
اگر به تشخیص چهره، مدیریت تعداد زیادی ورودی در چند شهر، سیستم‌های سازمانی متمرکز یا اتصال به سامانه‌های خاص نیاز دارید، احتمالاً باید سراغ سیستم‌های پیچیده‌تر بروید.
تک‌دژ برای یک نیاز مشخص طراحی شده:
مدیریت دسترسی، کاربران، کارت و تگ، ریموت و گزارش تردد؛ بدون اینکه برای کار اصلی سیستم مجبور باشید به اینترنت یا اشتراک ماهانه وابسته باشید.حرف آخر
کنترل تردد فقط این نیست که یک دستگاه بگذاریم و در را باز کنیم.
کلید، ریموت، کارت، رمز، بیومتریک و سیستم‌های آنلاین، هرکدام جای خودشان را دارند. انتخاب بینشان هم به تعداد کاربران، نوع ورودی، میزان کنترلی که لازم دارید، نیاز به گزارش‌گیری، بودجه و شرایط محل بستگی دارد.
تک‌دژ هم برای یک نیاز مشخص ساخته شده:
